
HistPist.Com ! 29 Ekim 1923 Cumhuriyet Bayramı
|
Belirli Günler - 29 Ekim CUmhuriyet Bayramı
|
|
|
|
Cumhuriyet Bayramı, Şiirleri, Yazıları, mesajları, Hakkında Bilgi,
kutlama, tebrik
|
29 Ekim 1923 ülkemizde cumhuriyet
yönetiminin ilan edildiği gündür. Bugün ulusal bayram
günüdür. Her yıl cumhuriyet yönetiminin ilanını 28 - 29 Ekim
günleri Cumhuriyet Bayramı olarak coşkun törenlerle
kutlarız.
Cumhuriyet Yönetiminden önce devletimizin
adı Osmanlı İmparatorluğu idi. Osmanlı Devleti, Osman Bey
tarafından 1299'da Söğüt 'de kuruldu. Osmanlı devlet
yöneticisine padişah denirdi. Osmanlı Devletini altı yüz
yirmi dört yılda, otuz altı padişah yönetti. Son padişah
Sultan Vahdettin'dir.
Eskiden ülkelerde tek kişi egemendi.
Ülkelerini diledikleri gibi yöneten bu kişilere padişah,
şah, kral, hakan, sultan denirdi. Yönetim çoğu zaman babadan
oğula geçerdi. Oğulun küçük olması, deli olması yönetici
olmaya engel sayılmazdı. Böyle tek kişinin kendi başına
buyruk, sorumsuz, denetimsiz yönetimine mutlakiyet denir.
Mutlakiyet yönetiminde egemenlik kayıtsız şartsız tek bir
kişidedir.
Mutlakiyetle yönetilen ülkelerde zamanla
hakana, padişaha, şaha, krala yardımcı olsun diye meclis
kuruldu. Meclis üyeleri halkın dileklerini yöneticiye
duyurur, yasa tasarısını hazırlardı. Bu yasa taslakları
hakan, padişah, şah, kral tarafından benimsendiğinde
yasalaşırdı. Bu yönetim biçimine Meşrutiyet denir. Ancak
meclisin yetkileri genel olarak çok sınırlıdır. Osmanlı
Devletinde 1876 ve 1908 yıllarında iki kez meşrutiyet ilan
edildi.
Üçüncü yönetim biçimi cumhuriyettir.
Cumhuriyet'te egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur. Ulus
kendini yönetme yetkisini temsilcileri - milletvekilleri-
aracılığı ile kullanır. Cumhuriyet yönetiminde yurttaşın
seçme ve seçilme hakkı vardır. Seçilen temsilciler yasalar
yapar, yöneticileri ulusu adına denetler. Yönetilenler
dilerlerse seçimlerde yöneticilerini değiştirirler.
ÜLKEMİZDE CUMHURİYETİN
KURULUŞU
Osmanlı İmparatorluğu'nda, ikinci
Meşrutiyetin ilanından altı yıl sonra Birinci Dünya Savaşı
başladı. 1914'te başlayan Birinci Dünya Savaşı'na dünyanın
belli öbaşlı devletleri katıldı. Dört yıl süren savaş
sonunda bizimle birlikte olan devletler yenildi. Savaş
kurallarına göre biz de yenilmiş sayıldık. Ülkemiz
İngilizler, Yunanlılar, Fransızlar, İtalyanlar tarafından
paylaşıldı.
Ulusuna inanan, güvenen Mustafa Kemal
Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a geldi. Erzurum'da, Sıvas'ta
kongreler düzenledi. Mustafa Kemal Paşa "Tek bir
egemenlik var, o da Milli egemenliktir. Ülkeyi yine ulusun
kendi gücü kurtaracaktır." diyordu. Yurdun dört bir
tarafından gelen ulus temsilcileri -milletvekilleri- 23
Nisan 1920 günü Ankara'da Büyük Millet Meclisi'nde toplandı.
Meclis, Mustafa Kemal Paşa'yı başkan seçti. Mustafa Kemal
Paşa'nın önderliğinde Büyük Millet Meclisi Ulusal Kurtuluş
Savaşı'nı başlattı. Bir yandan efeler, dadaşlar, seymenler
bulundukları yörede düşmana karşı koydular. Öte yandan
düzenli ordular İnönü'de, Sakarya'da, Dumlupınar'da
savaştılar. Yurdumuz düşmanlardan kurtarıldı.
Tahtını, rahatını düşünen padişah,
yenilen düşmanla birlikte yurdumuzdan kaçtı. İmzalanan
Lozan Barış Antlaşması ile yeni bir devlet doğdu. Bu
doğan devletin yönetim biçimi henüz belirlenmemişti.
İkinci dönem Büyük Millet Meclisi 11
Ağustos 1923'te ilk toplantısını yaptı. 13 Ekim 1923'te
Ankara Başkent oldu. Atatürk ; düşmanın ülkeden atılıp
sınırlarımızın belirlenmesinden sonra, çoktan beri
tasarladığı cumhuriyetin ilanı üzerinde hazırlıklar yapmaya
başladı. 28 Ekim 1923 akşamı yakın arkadaşlarını
Çankaya'da yemeğe çağırdı. Onlara , "Yarın Cumhuriyet'i ilan
edeceğiz." Dedi.
29 Ekim 1923 günü Atatürk,
milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan
cumhuriyet önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne verildi.
Meclis önergeyi kabul etti.
Böylece ülkemizde cumhuriyet yönetimi
kuruldu. Atatürk kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk
Cumhurbaşkanı oldu. Cumhuriyet'in ilanı yurtta sevinç ve
coşku ile karşılandı.
Cumhuriyet; yurttaşların seçme ve
seçilme hakkının olduğu bir yönetimdir. Ulus temsilcilerinin
kabul ettiği yasalarla ülkenin yönetilmesidir. Cumhuriyet
yönetiminde söz ulusundur. Cumhuriyet'i korumak, kollamak,
yaşatmak her yurttaşın ödevidir.
|